ไข้หวัดใหญ่ (Influenza)

ไข้หวัดใหญ่ (Influenza)

แนวทางการรักษาในปัจจุบัน

เป็นโรคติดเชื้อไวรัสทางเดินหายใจที่สามารถก่อให้เกิดอาการรุนแรงและภาวะแทรกซ้อนได้ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ และผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ปัจจุบันแนวทางการรักษาไข้หวัดใหญ่มุ่งเน้นการลดความรุนแรงของโรค ลดภาวะแทรกซ้อน และลดการแพร่กระจายเชื้อ

การรักษาไข้หวัดใหญ่ในปัจจุบัน

1. การรักษาตามอาการ (Supportive Care)

ผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่มีอาการไม่รุนแรงสามารถรักษาที่บ้านได้ โดย

• พักผ่อนให้เพียงพอ
• ดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ
• รับประทานยาลดไข้ เช่น พาราเซตามอล
• หลีกเลี่ยงการใช้ยาแอสไพรินในเด็กและวัยรุ่น
• แยกตัวจากผู้อื่นเพื่อลดการแพร่เชื้อ

ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักมีอาการดีขึ้นภายใน 5–7 วัน แต่อาการไอหรืออ่อนเพลียอาจคงอยู่ได้นานหลายสัปดาห์

2. การใช้ยาต้านไวรัส (Antiviral Therapy)

ยาต้านไวรัสเป็นการรักษาเฉพาะสำหรับไข้หวัดใหญ่ โดยมีประสิทธิภาพดีที่สุดเมื่อเริ่มใช้ภายใน 48 ชั่วโมงแรกหลังเริ่มมีอาการ ยาที่ใช้ในปัจจุบัน ได้แก่

1. Oseltamivir (Tamiflu®) เป็นยาที่ใช้แพร่หลายที่สุดในประเทศไทย

ข้อดี

• ลดระยะเวลาการป่วยได้ประมาณ 1–2 วัน
• ลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน เช่น ปอดอักเสบ
• ใช้ได้ทั้งในเด็ก ผู้ใหญ่ และหญิงตั้งครรภ์

วิธีใช้

• รับประทานวันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 5 วัน

2. Zanamivir

• ยาสูดเข้าทางเดินหายใจ
• ใช้ในผู้ป่วยบางรายที่ไม่สามารถรับประทานยาได้
• ไม่แนะนำในผู้ป่วยโรคหอบหืดหรือ COPD ที่ควบคุมอาการไม่ดี

3. Peramivir

• ยาฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
• เหมาะสำหรับผู้ป่วยอาการรุนแรงหรือไม่สามารถรับประทานยาได้

4. Baloxavir Marboxil เป็นยาต้านไวรัสรุ่นใหม่

จุดเด่น

• รับประทานเพียงครั้งเดียว
• ช่วยลดปริมาณไวรัสในร่างกายได้รวดเร็ว
• มีประสิทธิภาพใกล้เคียง Oseltamivir ในผู้ป่วยทั่วไป

ใครบ้างที่ควรได้รับยาต้านไวรัส?

แนวทางของ CDC และ Infectious Diseases Society of America แนะนำให้พิจารณาให้ยาต้านไวรัสในกลุ่มต่อไปนี้

• ผู้ป่วยที่ควรได้รับยาโดยเร็วที่สุด
• ผู้ป่วยที่นอนโรงพยาบาล
• ผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง
• ผู้สูงอายุ ≥65 ปี
• เด็กเล็กอายุน้อยกว่า 5 ปี
• หญิงตั้งครรภ์
• ผู้ป่วยโรคหัวใจ
• ผู้ป่วยโรคปอดเรื้อรัง
• ผู้ป่วยเบาหวาน
• ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
• ผู้ป่วยมะเร็งหรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง

แม้จะมาพบแพทย์เกิน 48 ชั่วโมงหลังเริ่มมีอาการ แพทย์ยังอาจพิจารณาให้ยาต้านไวรัสได้ในผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยง

จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะหรือไม่?

ไข้หวัดใหญ่เกิดจากเชื้อไวรัส ดังนั้นยาปฏิชีวนะจึงไม่สามารถรักษาโรคได้ แพทย์จะพิจารณาให้ยาปฏิชีวนะเฉพาะในกรณีที่สงสัยว่ามีการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน เช่น

• ปอดอักเสบจากแบคทีเรีย
• ไซนัสอักเสบ
• หูชั้นกลางอักเสบ

การรักษาในผู้ป่วยอาการรุนแรง

ผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อนอาจจำเป็นต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล เช่น

• ให้ออกซิเจน
• ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ
• ให้ยาต้านไวรัสชนิดฉีด
• รักษาภาวะปอดอักเสบ
• ใช้เครื่องช่วยหายใจในรายที่มีภาวะหายใจล้มเหลว

การป้องกันยังคงสำคัญที่สุด

แม้ว่ายาต้านไวรัสจะช่วยลดความรุนแรงของโรคได้ แต่การป้องกันยังคงเป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพที่สุด โดยเฉพาะ

• การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี
• การล้างมือสม่ำเสมอ
• การสวมหน้ากากเมื่อมีอาการป่วย
• การหลีกเลี่ยงใกล้ชิดผู้ป่วย

งานวิจัยจำนวนมากยืนยันว่าการฉีดวัคซีนสามารถลดความเสี่ยงของการนอนโรงพยาบาลและการเสียชีวิตจากไข้หวัดใหญ่ได้อย่างมีนัยสำคัญ

แนวทางการรักษาไข้หวัดใหญ่ในปัจจุบันประกอบด้วยการรักษาตามอาการและการใช้ยาต้านไวรัส โดยเฉพาะในผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงหรือผู้ที่มีอาการรุนแรง การเริ่มยาต้านไวรัสภายใน 48 ชั่วโมงแรกจะให้ผลการรักษาที่ดีที่สุด ขณะที่การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปียังคงเป็นวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพและคุ้มค่าที่สุดในการลดความรุนแรงของโรคและภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว